در تمامي شبانگاهانم

من از اين مي‌ ترسم:

اندرون چنته خود

بهر پرسش گري اش

پيش خيلي ز ملك

يا سواران فلك

پاسخي آماده

يا كه كاري جاويد

من نيابم هرگز.

مگر مي‌شود؟ نه، بعيد است. امكان ندارد. اصلا ممكن نيست.

     چند ساعت ديگر عرفه است. گفته‌اند هر كه را شب‌هاي قدر نبخشيده‌اند، فقط عرفه را فرصت دارد. اما مگر ممكن است نبخشند؟ نه بعيد است. امكان ندارد. اصلا ممكن نيست.

     اگر رئيست امر كند برو از فلاني، بهمان چيز را بگير؛ همان‌طور كه رفتن بر تو واجب است، دادن آن چيز هم بر فلان كس واجب است. اين يك اصل است و قاعده. يعني رئيس حرف بيهوده نزده.

     خدا حكيم است. حرف بيهوده نمي‌زند. خودش گفته بيا تا ببخشمت. اگر آمدم مي‌تواند نبخشد؟ من مي‌گويم بعيد است. امكان ندارد. ممكن نيست.

     گفته بيا تا حاجتت را برآورده كنم و اگر بروم و حاجتم را برآورده نكند، آن اصل و قاعده را زير پا گذاشته است. مگر مي‌شود اصلي را زير پا بگذارد؟ نه؛ بعيد است. امكان ندارد.

 بشنو از نی چون حکایت می کند                       از جدایی ها شکایت می کند

 کز نیستان تا مرا ببریده اند                               از نفیرم مرد و زن نالیده اند

نشنو از نی نی نوای بی نواست                       بشنو از دل دل حریم کبریاست

نی بسوزد تل و خاکستر شود                           دل بسوزد خانه دلبر شود

هوا تاريك شده بود. شبح بيست- سي نفر ديده مي‌شد. يك نفر جلوتر ايستاده‌بود. از هيچ‌كس صدايي در نمي‌آمد مگر او. «بشين – پاشو» مي‌داد. شبح‌ها در سه ستون ايستاده بودند. «بشين – پاشو» «بشين – پاشو». صداي پچ‌پچ از ته ستون‌ها آمد و انگار دو – سه نفر خنديدند.

«اين چه صفي است؟ مگر اصول نظامي را بلد نيستيد؟ وقتي گفتم خبردار جم نمي‌خوريد. فهميديد؟» همه يكصدا گفتند: «بعله» فرمانده دوباره عصباني شد. فرياد زد: «شب صدا ندارد.»  بشين – پاشو؛ بشين – پاشو. در دلش گفت: اين‌ها آدم بشو نيستند. اصلا بلد نيستند توي صف و ستون بايستند.

همه آرام كنار هم قرار گرفته‌اند. هيچ‌كس جم نمي‌خورد. روي دوش هركس پرچمي است. ستون‌ها مرتب‌اند و صف‌ها منظم. همه چيز و همه كس سر جاي خود است. عجب است كه اين‌ها آدم شده اند و درست توي صف و ستون ايستاده‌اند. نسيمي مي‌وزد و پرچم‌ها تكان مي‌خورند؛ اما كسي جم نمي‌خورد. چندين لشگر هستند اما از سربازي صدا در نمي‌آيد. سكوت است و بوي گلاب. اينجا بهشت زهراست.

بي‌سواد بود. نه نوشتن مي‌دانست و نه خواندن. در آن زمان همه اين طور بودند. تعجبي نداشت كه او هم بي‌سواد باشد. اما روزي اتفاق عجيبي افتاد. مرد بي‌سواد چيزهاي تازه‌اي گفت و براي اثبات حرفش، از كتابي كمك گرفت. چطور او توانسته بود بدون سواد بخواند؟ اين شد كه گفتند كتابش معجزه است. آخر مرد بي‌سواد آن كتاب را ننوشته‌بود. كتاب از جاي ديگري براي او فرستاده شده بود؛ از آسمان‌ها.

بي‌سواد بود. اما كارهايش عاقلانه بود. مثلا بچه‌ها را طوري تربيت كرد كه مو، لاي درز روش تربيتي‌اش نمي‌رفت. آخر چطور ممكن است او ريزه‌كاري‌هاي تربيت را اينقدر خوب بداند؟

اين چيزها سواد نمي‌خواهد. عقل مي‌خواهد؛ نه هر عقلي كه عقل بدون وابستگي مي‌خواهد؛ عقل خالص. او بي‌سواد بود اما خدا موهبت كرده بود و تفكر و عقلش را از هر ناخالصي جدا كرده بود. به همين خاطر درك مي‌كرد كه چه كار كند و چه كار نكند.

منطق روش فكر انسان است. اما خيلي‌ها توي حوزه و دانشگاه در امتحان منطق مردود شده‌اند. اما نه آن فرهيخته، كه كارگر بي‌سواد هم مسائل منطق را مي‌داند؛  اگر كمي فكر كند. فقط كمي.

فكر كردن سواد نمي‌خواهد. فقط عقلي مي‌خواهد كه آزاد باشد. يعني چي آزاد باشد؟ يعني به خوبي و بدي‌ها بي‌رودربايستي توجه كند.

ابراهیم را وقتی توی آتش انداختند خیل ملک و موجودات فلک آمدند و گفتندبگذار کمکت کنیم. گفت نه. همین که او ببیند کافی است. عقلش درک کرده بود که رضای او بهتر است از سوختن دست و پایش.

ظهر مي‌خواستم بروم كتابخانه درس بخوانم. ساعت ده دقيقه به يك از خانه راه افتادم. بين راه گربه‌اي را ديدم. پاي راست جلويش شكسته بود و موقع راه رفتن مي‌لنگيد. تو آشغال‌ها دنبال غذا مي‌گشت.

كسي غير از من در كتابخانه نبود. كتاب شرح لمعه را در آورده بودم و همراه شرح النضيد مي‌خواندمش. ساعت 5 و نيم شد. يك دفعه چراغ‌هاي كتابخانه خاموش شدند. ترسيدم كه جا بمانم. سريع وسايلم را جمع كردم تا قبل از قفل كردن درها، بيرون بروم.

رسيدم به همانجا كه آن گربه را ديده بودم؛ همان كه پايش مي‌لنگيد. پيكاني با سرعت از كنارم رد شد. چند قدم جلوتر از روي دست‌اندازي عبور كرد. وقتي دورتر شد همان گربه لنگ را ديدم كه دست و پا مي‌زد. ماشين از رويش رد شده بود. بالا و پايين مي‌پريد. نيم متر از زمين بلند مي‌شد و دوباره روي زمين مي‌افتاد. از گردنش خون فوران مي‌كرد. پاي لنگش كار دستش داده بود. نتوانسته بود از زير ماشين فرار كند.

تا امروز با خودم مي‌گفتم سگ‌ها بي‌غيرت شده‌اند و نمي‌توانند گربه‌ها را بگيرند. اما گربه‌ها چه مي‌شوند كه مي‌ميرند و كم مي‌شوند؟ امروز ديدم كه هر چه گربه‌ها بيشتر باشند، بيشتر زير ماشين مي‌روند.

لامارك زيست‌شناس بود و نظريه انتخاب طبيعي را ارائه كرده بود. طبيعت جانوران ضعيف و ناقص را پس مي‌زند و فقط آن‌ها مي‌مانند كه سالم‌اند و قوي. گربه لنگ يك نمونه بود. ناقص بود و چاره‌اي نداشت جز مرگ.  

امشب انگار كسي از پس معراج مرا مي خواند

و دهل مي زند و اين دل من بهر شفا مي خواند

دل هر كس كه بدين صوت و صلا پاسخي اندر خور داد

هر سحرگاه سلامي به بر باد صبا مي خواند

در همان صحن كه در عرش خدا بهر عزا مشكين است

ملكي اشك فشانده همگان را به عزا مي خواند

بر بلنداي زمان منبري از نور برآورده، برآن

روضه هاي ترك قلب و پر مرغ خدا مي خواند

شانه يك نفر از اشك بلرزيد و پيامي آمد

داستان دهمين روز و غروبش به تمامي خواند

بعد از ظهر مهمان داشتم؛ صادق خوييني. دوره راهنمايي هم‌كلاس بوديم و دوره دبيرستان هم توي يك مدرسه بوديم اما كلاس‌هايمان فرق مي‌كرد.بابايش رئيس شوراي شهر كرج بود. تا وقتي خانه‌شان نزديك خانه‌مان بود، با هم از مدرسه برمي‌گشتيم.  اما وقتي اسباب‌كشي كردند و خانه‌اي در عظيميه خريدند فقط در مدرسه هم‌ديگر را مي‌ديديم. عظيميه بالاشهر كرج است.

توي دانشگاه‌شان –تربيت معلم كرج- مي‌خواهند برنامه‌اي برگزار كنند درباره جنبش نرم‌افزاري و دكتر سعيد زيباكلام را دعوت كنند. آمده بود اطلاعيه برنامه را طراحي كنم.

از كتابخانه‌ام عكس گرفتم. تمام كتاب‌هايي كه تيترشان انگليسي بود كنار هم چيدم و روي اين‌ها يك كتاب گذاشتم  كه طرح اسليمي داشت. عكس را كپي كردم توي كامپيوتر و گذاشتمش گوشه اطلاعیه

*   *   *

چند سال پيش از يكي از فارغ‌التحصيل‌هاي مدرسه پرسيدم : نظرت درباره جنبش نرم‌افزاري چيست؟ گفت: خوب است. كارهايي هم انجام و قدم‌هايي هم برداشته شده است. حتي قرار است در اين راستا ويندوزهاي ايران، لينوكس فارسي شود!!!

صف و ستون   (قصه ای است کوتاه)

دیشب خواب باباحاجی را دیدم  (داستان کوتاه اما ماجرایی طولانی)

پرده ها    (چهار پرده از عاشورا)